Creëer veiligere software en reduceer kosten

Beveiligd vanaf de start

Shift Left on Security is de proactieve aanpak die organisaties helpt de beveiliging van hun software te verbeteren en eventuele fouten in een vroeg stadium op te sporen en op te lossen.

In deze whitepaper lees je tips over hoe proactieve beveiligingsmaatregelen je organisatie beschermen tegen datalekken en cyberbedreigingen en waarom deze investering meer oplevert dan dat het kost.

Met ons team van toptalenten op het gebied van data- en software engineering beschikken we over een schat aan kennis. We delen graag onze kennis om anderen te inspireren en bij te dragen aan de ontwikkeling binnen ons vakgebied. Onze whitepapers zijn een bron van informatie voor iedereen die geïnteresseerd is in de nieuwste technologieën en uitdagende ontwikkelingsvraagstukken.

Download het artikel in PDF

Over de schrijver

Wouter van Vegchel
Technology officer, Navara | MSc, TU Delft

Wouter heeft ruim 15 jaar ervaring als software engineer en consultant. Hij speelt een leidende rol bij het realiseren van betekenisvolle digitale toepassingen in zwaar gereguleerde omgevingen en is een expert op het gebied van ethical hacking. Wouter begrijpt als geen ander hoe belangrijk het is om beveiliging vanaf het begin als een integraal onderdeel van het softwareontwikkelproces te maken.

Introductie

“Datalek Nederlandse bedrijven steeds groter: zeker 2 miljoen klanten getroffen”, kopte de NOS op 30 maart 2023. Steeds vaker lezen we dit soort berichten. De impact kan enorm zijn. In dit geval bleek de oorzaak te liggen in software die door een bureau wordt ingezet voor klantonderzoek in opdracht van verschillende bedrijven.

Security is altijd een grote zorg geweest voor organisaties. Met de groeiende frequentie van cyberaanvallen – met meer dan 30% per jaar – en de toenemende complexiteit van deze aanvallen, is een proactieve benadering van security een absolute noodzaak.

Shift Left on Security is de proactieve aanpak die organisaties helpt om de beveiliging van hun softwareontwikkeling te verbeteren. In deze whitepaper lees je hoe deze proactieve benadering jouw organisatie beschermt tegen datalekken en cyberbedreigingen, maar ook waarom deze investering meer oplevert dan dat het kost.

Wat is Shift Left on Security?

Shift Left on Security is een proactieve aanpak in softwareontwikkeling waarbij beveiliging zo vroeg mogelijk in de Software Development Lifecycle (SDLC) wordt geïntegreerd. Hierbij wordt beveiliging niet langer beschouwd als een bijzaak, maar als een essentieel onderdeel van het ontwikkelproces.

Het principe achter Shift Left on Security is dat het effectiever en efficiënter is om beveiligingsproblemen in de vroegste fasen van de ontwikkeling op te sporen en te verhelpen dan later te moeten corrigeren. Het doel is om kwetsbaarheden en risico’s zo vroeg mogelijk te identificeren nog voordat de code wordt ingezet in een productieomgeving. Deze aanpak minimaliseert het risico op beveiligingsincidenten zoals datalekken en cyberaanvallen.

Wat zegt onderzoek?

De Shift Left on Security benadering wordt door onderzoek van DORA erkend als effectief. Teams die beveiliging al vroeg integreren in het ontwikkelproces, besparen tot 50% tijd op het oplossen van beveiligingsproblemen. DORA’s State of DevOps Report 2022 benadrukt dat organisaties die beveiliging prioriteit geven als onderdeel van hun DevOps-werkwijze, een volwassener en effectievere benadering van beveiliging hebben en raadt organisaties aan om de Shift Left-werkwijze toe te passen.

De voordelen van Shift Left on Security

1. Vroegtijdige detectie beveiligingsproblemen

Door beveiliging vanaf het begin in de Software Development Lifecycle (SDLC) te integreren, kunnen beveiligingsproblemen vroeg in het ontwikkelproces worden geïdentificeerd en verholpen voordat ze schade kunnen aanrichten.

2. Verhoogde efficiëntie

Wanneer je beveiligingsproblemen vroeg in het ontwikkelproces aanpakt, kan dit de tijd en moeite verminderen die nodig zijn om ze later op te lossen. Dit kan de algehele efficiëntie van de SDLC verbeteren en het risico op beveiligingsincidenten verminderen.

3. Lagere kosten

Het oplossen van beveiligingsproblemen in een vroeg stadium van het ontwikkelproces is aanzienlijk goedkoper dan het oplossen ervan na de implementatie. Dit kan organisaties op de lange termijn helpen geld te besparen en de totale kosten van softwareontwikkeling te verlagen.

Uit onderzoek van DORA blijkt dat je tot wel 50% minder tijd kwijt bent aan het oplossen van beveiligingsproblemen. Daarnaast verlaag je het risico op deze problemen en daarmee ook de eventuele kosten bij een datalek.

4. Verbeterde samenwerking

Shift Left on Security moedigt samenwerking tussen beveiligingsexperts en ontwikkelteams aan en zorgt ervoor dat beveiliging vanaf de vroegste stadia in de SDLC is geïntegreerd. Dit bevordert een beveiligingscultuur binnen de organisatie en kan leiden tot betere beveiligingsresultaten.

Best practices

De juiste tooling

Tools zijn een essentiële ondersteuning voor ontwikkelteams bij het maken van veilige software. Ze kunnen op verschillende momenten worden ingezet. Van tools die hints geven tijdens het schrijven van code tot tools die code scannen op onveilige elementen. Hier zijn enkele voorbeelden.

1. Threat modelling

Voorafgaand aan het schrijven van code is het mogelijk om de benodigde securitymaatregelen te bepalen met behulp van threat modelling. Het ontwikkelteam analyseert potentiële aanvalsscenario’s en bedenkt maatregelen om deze te voorkomen of te verminderen. Bijvoorbeeld door te voorkomen dat een normale gebruiker toegang heeft tot een endpoint dat alleen bedoeld is voor beheerders.

2. Plugins

Naast threat modelling zijn er ook tools beschikbaar die ontwikkelaars ondersteunen bij het schrijven van code. Dit kunnen bijvoorbeeld plugins zijn die potentiële zwakheden in de code opsporen en verbeteringen voorstellen.

Voor de populaire ontwikkelomgeving IntelliJ is er bijvoorbeeld de plugin Reshift Security. Deze plugin geeft aan wanneer een ontwikkelaar code schrijft die een mogelijke zwakheid introduceert in de code en geeft daarnaast ook aan hoe deze zwakheid vermeden kan worden.

3. Code scannen

Andere tools kunnen scannen op zwakheden in de gebruikte componenten.

Bij softwareontwikkeling worden vaak packages van externe partijen gebruikt waarbij er geen controle is op de interne werking ervan. Tools die scannen op het gebruik van deze packages, doorlopen de broncode en geven een waarschuwing wanneer ze een bepaalde versie van een package detecteren waarvan bekend is dat deze zwakheden bevat. Deze scans moeten worden uitgevoerd voordat de code in de mainline* terechtkomt.

Voorbeelden van dergelijke tools zijn SonarQube, Nexus en Fortify. Ze scannen de code, de gebruikte packages en de lagen in een docker image. Door deze tools in een CI/CD-pipeline te gebruiken, worden ze automatisch toegepast.

* De mainline bevat code die in principe klaar is om uitgerold te worden naar een productie-omgeving.

4. Standaardisatie

Naast het gebruik van beschikbare tools, kun je ook tools en packages ontwikkelen in samenwerking met de security experts binnen je organisatie.

Deze tools en packages zorgen voor standaardisatie van de implementatie van beveiliging. Je kunt hierbij denken aan een package die code bevat om na te gaan of de gebruiker van de software de juiste rechten heeft. Dit component kan door alle ontwikkelteams gebruikt worden in hun software. Dit bevordert de standaardisatie van de implementatie van beveiliging en zorgt voor een uniforme werkwijze. Bovendien kunnen verbeteringen op één plek worden aangebracht waardoor ze in de hele organisatie worden toegepast.

Zorg daarnaast voor beleid binnen de organisatie met betrekking tot veilige softwareontwikkeling, bijvoorbeeld verplichte autorisatie op endpoints en het gebruik van allowlisting in plaats van blocklisting.

Investeer in securitykennis

De meeste organisaties beschikken niet over voldoende security experts om alle geschreven code te beoordelen. Het is daarom van belang om naast de eerder genoemde tools en standaard packages ook te investeren in het securitykennisniveau van de ontwikkelaars.

Wanneer de ontwikkelaars zich bewust zijn van beveiliging en de mogelijke risico’s, wordt het implementeren van maatregelen tegen mogelijke aanvallen hun tweede natuur.

Niets is zo frustrerend voor een ontwikkelteam om net voordat de code naar productie gaat, te horen dat dit niet door kan gaan vanwege een mogelijk beveiligings-probleem dat door de security experts is gevonden. Dit kan ook tot frictie tussen de teams leiden met alle gevolgen van dien. Hoe kun je dit verbeteren?

  1. Je kunt een curriculum opstellen dat door alle ontwikkelaars in je organisatie gevolgd moet worden. Het curriculum bevat dan bijvoorbeeld online trainingen over de OWASP Top 10 en best practices voor het implementeren van een veilige manier van inloggen.
  2. Een andere mogelijkheid is om een security community binnen je organisatie op te zetten waar leden van de verschillende ontwikkelteams aan deelnemen. Zij zijn dan degenen die de securitykennis vanuit de community de teams inbrengen.

Test op security

Wanneer je vroeg in het ontwikkelproces de mogelijke beveiligingsproblemen hebt gedefinieerd, kun je hierop ook testen. Deze testen kun je handmatig uitvoeren, maar bij voorkeur doe je dat automatisch.

Daarnaast moet je ook voor iedere bevinding op het gebied van security, naast de oplossing van de bevinding, ook minimaal een test maken voor deze bevinding. Je wilt voorkomen dat een beveiligingsbevinding nogmaals optreedt. Dit kan ook de gelegenheid zijn om soortgelijke situaties onder handen te nemen. Als je bijvoorbeeld een zwakheid in een endpoint vindt en deze oplost en test, ga je daarna de andere endpoints op hetzelfde punt testen op dezelfde zwakheid.

Natuurlijk gaat de voorkeur uit naar automatisch testen. Automatische testen zijn namelijk herhaalbaar. In een CI/CD pipeline moeten deze testen er ook voor zorgen dat een build of release niet doorgaat wanneer een test faalt.

Conclusie

Om het risico van beveiligingsproblemen te verkleinen, moet je eerder in het ontwikkelproces bezig zijn met security. Hoe eerder je erover nadenkt en maatregelen implementeert, hoe kleiner het risico dat er een beveiligingsprobleem optreedt. Daarnaast verklein je het risico dat er verderop in het ontwikkelproces een securityprobleem wordt ontdekt en je weer terug moet naar de tekentafel.

Je kunt het security bewustzijn binnen ontwikkelteams vergroten door securityspecialisten vroegtijdig te betrekken. Deze specialisten kunnen helpen bij het standaardiseren en automatiseren. Daarnaast is het van groot belang om je ontwikkelaars kennis te laten opdoen van security in software door training.

Met betrekking tot automatisering is het ook goed om scanningtools en testen in te zetten. Wanneer je broncode, gebruikte packages en images laat scannen, vergroot je de zekerheid dat je software geen potentiële problemen bevat. Deze scans zul je regelmatig moeten doen, wat betekent dat dat mogelijk vaker is dan tijdens het ontwikkelen van nieuwe features.

De testen zijn bedoeld om de specifieke scenario’s van je software automatisch op beveiligingsproblemen te testen. Deze testen voer je bij voorkeur automatisch uit in je CI/CD pipeline.

Vragen?

Als je inhoudelijke vragen hebt of feedback wilt geven over deze whitepaper, aarzel dan niet om contact op te nemen met de schrijver.